Chị T (Hà Tĩnh) hỏi: Bố mẹ tôi mất có để lại tài sản cho hai chị em tôi. Lúc đó tôi đã lập gia đình, kinh tế ổn định nên tôi đã làm văn bản “từ chối nhận thừa kế” cho em gái tôi giữ vì tôi muốn em có chi phí lo cho cuộc sống sau này. Tuy nhiên thời gian vừa rồi tôi làm ăn thua lỗ, nợ ngân hàng 3 tỷ đồng và không còn khả năng trả. Tôi cần tiền để trả bớt nợ nên muốn rút lại thừa kế với em gái có được hay không?
Dựa vào các thông tin chị T. đã cung cấp, Luật sư Hoàng Văn Hà – Công ty Luật ARC Hà Nội nêu quan điểm như sau:
Theo quy định tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều 620 của Bộ luật Dân sự, việc từ chối nhận di sản không thể chỉ đơn giản là một lời nói hay hành động suông, mà phải được thực hiện một cách chính thức và rõ ràng bằng văn bản.
Văn bản này phải được gửi đến người quản lý di sản, các thừa kế khác và người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để họ nắm rõ quyết định của chị. Điều này nhằm đảm bảo rằng việc từ chối nhận di sản được thực hiện một cách minh bạch và không gây ra bất kỳ sự hiểu lầm nào giữa các bên liên quan. Bên cạnh đó, việc từ chối phải được thực hiện trước thời điểm phân chia di sản, để tránh gây ảnh hưởng đến quá trình phân chia tài sản thừa kế và quyền lợi của các thừa kế khác.
Bên cạnh đó, Điều 59 của Luật Công chứng cũng quy định rằng người thừa kế có quyền yêu cầu công chứng văn bản từ chối nhận di sản. Việc công chứng văn bản từ chối này sẽ giúp cho hành động từ chối trở nên có hiệu lực pháp lý, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các bên liên quan trong việc xác nhận và xử lý vấn đề thừa kế.
Việc từ chối nhận di sản sẽ có hiệu lực pháp lý ngay sau khi văn bản từ chối được lập thành công, được gửi cho các bên liên quan, bao gồm người quản lý di sản, các đồng thừa kế, và người phân chia di sản. Điều này giúp đảm bảo tính rõ ràng và hợp pháp của việc từ chối nhận di sản.
Tuy nhiên, trong trường hợp chị T muốn rút lại quyết định từ chối nhận di sản, thì phải thuộc vào một trong những trường hợp cụ thể mà pháp luật quy định. Cụ thể, việc từ chối nhận di sản có thể bị rút lại nếu:
Việc từ chối nhằm mục đích trốn tránh nghĩa vụ tài sản đối với người khác, chẳng hạn như việc chị từ chối di sản vì lý do không muốn chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ hoặc nghĩa vụ tài chính liên quan đến di sản đó (theo Khoản 1 Điều 620 Bộ luật Dân sự). Trong trường hợp này, nếu chứng minh được mục đích từ chối là để tránh nghĩa vụ tài sản, có thể có cơ sở để xem xét lại quyết định từ chối.
Chưa lập thành văn bản và chưa gửi đến các bên liên quan. Nếu chị chưa thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định, tức là chưa lập thành văn bản chính thức và chưa gửi thông báo cho những người quản lý di sản, các thừa kế khác, thì việc từ chối sẽ không có hiệu lực pháp lý, và chị có thể thay đổi quyết định.
Từ chối sau khi phân chia di sản. Nếu việc từ chối diễn ra sau khi đã hoàn tất việc phân chia di sản, thì theo pháp luật, hành động từ chối không còn có giá trị, vì lúc này các di sản đã được phân chia, và việc từ chối sẽ không ảnh hưởng đến quá trình này.
Tuy nhiên, Bộ luật Dân sự hiện hành không quy định cho phép người thừa kế thay đổi quyết định của mình một khi đã hoàn tất thủ tục từ chối nhận di sản. Một khi việc từ chối đã được thực hiện hợp pháp, với đầy đủ văn bản và được gửi cho các bên liên quan trước thời điểm phân chia di sản, thì quyết định từ chối sẽ có hiệu lực pháp lý và không thể bị thay đổi hoặc rút lại. Điều này nhằm đảm bảo tính ổn định và minh bạch trong quá trình phân chia di sản, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các thừa kế khác cũng như các bên liên quan.
Nếu chị cần hỗ trợ pháp lý trong quá trình thực hiện thủ tục, Công ty Luật ARC Hà Nội sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ chị.
CVPL: Phương Trang